Shirtverhalen: Hand van God II, Maradona's controverse uit 1990

Tekst van Oscar O'Connor

Het verhaal over hands dat je nog niet hebt gehoord

Wie de beste voetballer aller tijden is, blijft voer voor verhitte discussies. Maar één naam staat vrijwel gegarandeerd op de Mount Rushmore van elke voetbalfan: Diego Maradona. Maradona was een technisch genie met de bal aan de voet; zijn bovennatuurlijke dribbelvermogen, grillige persoonlijkheid en vurige temperament zijn legendarisch.

Decennia na zijn afscheid is wijlen Maradona wereldwijd nog altijd een volksheld. Zijn shirt met nummer 10 blijft een van de meest iconische uit de voetbalgeschiedenis, en dit klassieke Argentinië-shirt dat hij droeg tegen de Sovjet-Unie op het WK van 1990 is verweven met een van de meest dramatische hoofdstukken uit die geschiedenis. 

Dit shirt van Diego Maradona van Argentinië uit 1990 werd tentoongesteld als onderdeel van The MWS Legend Collection NYC tentoonstelling, een viering van de voetbalgeschiedenis, verteld aan de hand van enkele van de meest iconische shirts en onvergetelijke momenten uit de sport.

Een talisman voor club en land

Tegen de zomer van 1990 had Maradona de werkelijkheid al naar zijn hand gezet: hij had Argentinië als aanvoerder naar de titel geleid op het toernooi van 1986 in Mexico, voor zijn prestaties de Gouden Bal van het toernooi gewonnen en misschien wel het beruchtste doelpunt aller tijden tegen Engeland gemaakt: de beruchte ‘Hand van God’.

Maradona arriveerde op Italia ‘90 met de verwachtingen van de hele wereld op zijn schouders, en met de slijtage door Serie A-tackles uit de vroege jaren 90 in zijn linkerenkel…

Argentinië verloor de openingswedstrijd van Kameroen en moest in de tweede wedstrijd tegen de Sovjet-Unie in Napels een resultaat halen. Dus trok Maradona dit shirt aan en stapte hij het veld op dat hij maar al te goed kende.

De locatie van de wedstrijd gaf de gebeurtenissen een extra laag intrige, want die werd gespeeld in het Stadio San Paolo van Napoli (in 2020 omgedoopt tot het Stadio Diego Armando Maradona). Napels was de stad die Maradona meer aanbad dan welke andere stad buiten Buenos Aires ook.

In 1990 had Maradona Napoli al veranderd van outsider in kampioen, en was hij in Zuid-Italië uitgegroeid tot een bijna mythische figuur. Hij was zowel de aanvoerder van Argentinië als de adoptiefzoon van Napels, dus je kunt je voorstellen hoeveel kippenvel Maradona kreeg toen hij in dit shirt zijn land het veld op leidde waarop hij zo vaak had geschitterd.

Waar de Maradona van 1986 sprankelend talent belichaamde, als een geest door complete defensies gleed en enkele van de beste individuele prestaties neerzette die de wereld ooit heeft gezien, herinnert het wedstrijdgedragen shirt waarin hij tegen de Sovjet-Unie speelde aan een andere Maradona. 

Dit was een speler die zichtbaar geblesseerd was, die zijn snelle dribbelstijl aanpaste aan een grimmiger spelmakersrol: passes tussen de linies door, het ontregelen van het spel, en de Sovjet-Unie in de duels net zo hard aanpakken als hij zelf werd aangepakt.

Maradona, een speler van wie algemeen werd gezegd dat hij door God was aangeraakt, oogde op het wereldtoneel voor het eerst bijna menselijk. Maar hij had nog altijd een paar goddelijke trucs achter de hand…

Het moment

De wedstrijd zelf was hectisch en hard. Argentinië kwam op voorsprong via Pedro Troglio, maar wat enkele ogenblikken later gebeurde zou onderdeel worden van de voetbalfolklore: opnieuw, en nota bene op twee toernooien op rij, riep Maradona goddelijke interventie in om zijn land te helpen. 

Een scherp indraaiende corner van de Sovjet-Unie werd bij de eerste paal doorgekopt. Terwijl de bal op weg was naar het doel en de keeper zich terug naar zijn doellijn haastte, stak Maradona instinctief zijn arm uit om de bal uit het doel te houden.

De Hand van God had opnieuw toegeslagen en, verbazingwekkend genoeg, net als vier jaar eerder bleef het fluitsignaal uit.

Vóór het tijdperk van sterren boven het embleem

De beelden van Maradona’s beruchte handsincidenten zijn sindsdien uitgegroeid tot een van de bepalende tegenstrijdigheden in zijn nalatenschap.

De beste speler ter wereld speelde vals op het grootste podium ter wereld, en kwam ermee weg! Tegen Engeland in 1986 ging het om glorie. Tegen de Sovjet-Unie in 1990 ging het om overleven.

Terwijl hij met een blessure doorspeelde en een onvermoeibare box-to-boxprestatie neerzette, liet Maradona zien dat achter alle flair, talent en betoverende trucs een man schuilging wiens nationale trots, passie en wil om te winnen de ware basis van zijn spel vormden.

Passie boven principe

Elk spoor, elke steek en elk detail van het shirt hoort bij een wedstrijd die deze versie van Maradona vastlegde: uitgeput maar onvermurwbaar, een tragische held die niet op het toppunt van zijn kunnen kon spelen, maar niet bereid was genoegen te nemen met iets minder dan een Argentijnse overwinning.

Een rugnummer dat bij Argentinië hoort

Er waren nog altijd genoeg fluweelzachte tikjes langs verdedigers – we hebben het hier tenslotte nog steeds over Diego Maradona! En hij bekroonde een complete aanvoerdersprestatie met een assist op Argentiniës tweede doelpunt, waarna Argentinië de wedstrijd uiteindelijk met 2-0 won.

Decennia later is het shirt van Argentinië dat Maradona tegen de Sovjet-Unie droeg een van de meest legendarische stukken sportmemorabilia ter wereld. Het shirt staat symbool voor een tijdperk waarin voetbal rauw en onvoorspelbaar aanvoelde, toen de beste speler ter wereld op bijna elke positie op het veld speelde, zelfs als gelegenheidskeeper. 

De feiten en statistieken van de voetbalgeschiedenis blijven bewaard dankzij archiefbeelden, maar dit shirt bevat het bloed, zweet en de tranen van momenten waarop de geschiedenis zelf een wending nam doordat goddelijk talent op menselijke grenzen stuitte.